Zweden: “It’s very good to go, and see the world with your own eyes”

Zweden: “It’s very good to go, and see the world with your own eyes”

Wat hebben appelbomen, skinny dipping, wilde paddenstoelen eten, bessen plukken, fika met kaneelbroodjes en Volvo’s met elkaar gemeen? We fietsen door het grootste land in Scandinavië, door verlaten bossen, maar ook over talloze golfbanen (elk dorp heeft er één?!). De fietsoutfit wordt verwisseld voor een verfoverall, want we gaan verven; Je weet wel die typische rood met witte houten huizen!

Nog een paar kilometer in Noorwegen

Na enkele dagen met familie in Oslo, fietsen we verder zuidwaarts. Nog voordat we de camping in Oslo hebben verlaten komt er een koppel naar ons toe: “We hebben jullie gezien vlak voor de Noordkaap!“, inmiddels zijn we meer dan 2000 km zuidelijker. “Nog een goede reis” roepen ze ons na. Een paar minuten later herkent een vrouw bij het toiletgebouw de Kazachse vlag op de fiets. Ze komt er oorspronkelijk vandaan en wil alles weten over hoe we het fietsen in Kazachstan ervaren hebben. Zo verlaten we de camping pas tegen de middag, dus besluiten we niet zo ver te fietsen vandaag.

Dertig kilometer verderop stoppen we bij een shelter naast een rivier. We zien een aantal roeiers fanatiek trainen en besluiten om nog snel een oliewissel te doen van onze versnellingen. Inmiddels gaat de zon al veel vroeger onder, we zitten namelijk alweer een stuk onder de poolcirkel en duurt het niet lang voordat we in de shelter kruipen en er een dikke mist op het water verschijnt. Eloy kijkt naar de huisjes aan de overkant van het water: “Het lijken net kersthuisjes met theelichtjes erin.”

Fredrikstad en Roald Amundsen

Terwijl we onderweg zijn naar Fredrikstad, komen we een fietser tegen. Hij lijkt een beetje verdwaald te zijn en vraagt met een duidelijk Hollands accent: “Which way to Fredrikstad?“. We antwoorden: “Die kant op!” en hij begint breed te lachen. Het is Cas en hij fiets een stukje mee. Of eigenlijk met Eloy, want Audrey kan het tempo van deze bijna 2 meter lange Nederlander en Eloy niet meer bijbenen… Na een gezamenlijke lunchpauze scheiden onze wegen weer en wensen elkaar nog een goede reis.

In de buurt van Fredrikstad werd in 1872 Roald Amundsen geboren. Bij ons was zijn naam niet bekend, maar in Scandinavië is dit echt ondenkbaar. Hij is namelijk de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger, die vooral bekend staat om zijn expedities naar de poolgebieden. Hij was de eerste mens die de Zuidpool bereikte op 14 december 1911. Zijn expedities droegen bij aan de kennis van de poolgebieden en navigatie in extreme omstandigheden.

Onverwachte geschiedenisles: sterke boodschappen uit een verloren wereld

We hebben wat moeite om een afgelegen slaapplek te vinden, maar op een gegeven moment fietsen we langs een boerderij tot we bij wat meer afgelegen akkers komen. Er staat een bordje met wat informatie. Een stuk verderop zijn namelijk gegraveerde rotsen uit de bronstijd (ca. 3000 jaar geleden) te vinden. Er blijken schepen, voetafdrukken en rondjes met onbekende betekenis, op de rotsen te zijn gekerfd. De voetafdrukken staan mogelijk symbool voor bezit, maar kunnen ook een reis uitdrukken. De woorden voor dood en beweging zijn in veel oude Europese talen gelinkt aan elkaar. Zo omschrijft men overledenen vaak als ‘op reis vertrokken’. Afbeeldingen die beweging uitdrukken kunnen daarom gelinkt zijn aan zowel het leven als de dood.

Leven in de brouwerij bij de grens

De volgende ochtend worden we vroeg wakker doordat er kastanjes hard op de tent vallen. De volgende keer toch maar een andere boom uitzoeken. Na precies 22 kilometer fietsen komen we bij een tankstation met een speciale ‘truckersruimte’. We zijn vlakbij de grens Noorwegen-Zweden en er staan veel chauffeurs op de parkeerplaats te wachten tot ze morgen weer kunnen rijden. Het is immers zondag. Er is een gratis toegankelijke doucheruimte, dus terwijl de tent buiten nog wat opdroogt, nemen we snel een warme douche. Het is bijna wonderbaarlijk hoeveel deugd een douche kan doen.

Verderop rijden we Zweden binnen via de oude brug die beiden landen met elkaar verbindt. In de verte zien we de nieuwe Svinesund brug, die alleen voor autoverkeer toegankelijk is. Dorpjes en plekken vlak voor en na een grens zijn altijd een beetje bijzonder. Soms lijken ze uitgestorven en verlaten en soms is er juist ontzettend veel leven. Vandaag staan we met grote ogen te kijken. Geen huizen, maar gigantische hypermarkten en islamitische winkels en het is lekker druk. We zien veel Turkse families, zij zien de Turkse vlag en roepen en draaien maar al te graag hun autoraampje naar beneden om een duim op te steken. Ook de Noren slaan hier op zondag hun slag, aangezien Zweden een stuk goedkoper is dan Noorwegen. Auto’s met Zweedse nummerplaten zijn er nauwelijks te bekennen. Het is een bijzonder tafereel, maar we fietsen gauw door om de massa te ontwijken.

De drukte van deze plek staat in groot contrast met de verlaten bosweg waar we een paar minuten later op fietsen. We komen 20 kilometer lang bijna niemand meer tegen, behalve enkele paarden. Het is wel alleen maar stijgen en dalen. ‘Sorry, ik heb de toeristische route gekozen’, zegt Audrey met een glimlach. Rond 20.00 uur is het donker en zetten we snel de tent op, vervolgens warmen we met de hoofdlampjes op ons hoofd het restje eten van gisteren op en kruipen de tent in. De eerste avond in Zweden!

Een verlaten stenen schip

Dat men vanaf hier eeuwen geleden de zee kon zien is moeilijk voor te stellen. Toch is er een Stenskippet oftewel stenen schip vlakbij de plek waar we de nacht hebben doorgebracht. Het stamt waarschijnlijk uit de IJzertijd (ca. 2000 jaar geleden), toen de zeespiegel hoger was en dit schip over een baai uitkeek. Veel legendes doen de ronde over het stenen schip. Zo zou een belangrijke Viking hier begraven liggen samen met zijn bemanning, maar dat blijft tot op de dag van vandaag onzeker.

Wat we ook niet van tevoren wisten, is dat er in deze regio overal rotstekeningen te vinden zijn. Buiten Scandinavië zijn deze vondsten uit de Bronstijd zeldzaam. De rotstekeningen in Tanum liggen allemaal redelijk dicht bij elkaar en zijn sinds 1994 UNESCO Werelderfgoed. De grootste rots is bedekt met meer dan 400 tekeningen!

Later in de avond zijn we van plan bij een shelter te slapen in een bos vlak bij Strömstad, maar na verwoede pogingen om er te komen, geven we het op. Het pad is te steil en te begroeid met wortels van bomen. We maken rechtsomkeer en slapen onder een open huisje van de lokale trimvereniging. Veel hardlopers lopen voorbij, sommigen kijken verbaasd, anderen nieuwsgierig. Het is een populaire hardlooproute en er is verderop zelfs een enorme fitnessruimte (in het bos!) gebouwd, met verlichting en al. Er liggen stukken boomstam om te heffen en pallets om op te tillen.

Appelbomen

Het valt op dat er veel appelbomen in de Zweedse (voor)tuinen staan. Het is bijna moeilijk om een huis te vinden zonder. Ook in parkjes staan ze vaak. Het is de meest voorkomende fruitboom in Zweden en hun populariteit stamt uit de tijd van de Vikingen. Ze werden toen al in allerlei vormen gebruikt, o.a. voor sap en wijn, maar ook vers en gedroogd. Appels (en ook aardappels) konden gedurende de winter lange tijd opgeslagen en bewaard worden. Het lijkt alsof er zoveel appels groeien dat het niet iedereen lukt om ze op te eten. We maken er dankbaar gebruik van en rapen elke dag een aantal appels van de grond op om ze bij de havermout te eten of om appelmoes te maken.

Off-grid met Angela

De zon is onder en we fietsen de avond in. Uilen beginnen om ons heen te zingen en het bos is tegelijkertijd ook een beetje angstaanjagend door de complete en zwarte duisternis. De GPS zegt dat we er zijn, maar alles wat we zien is een donkere privéweg met een slagboom ervoor. Dan zien we een klein lichtje door de bomen schijnen en horen we Angela een paar honderd meter verderop roepen. Zij en haar vriend Jonne wonen in een klein huisje in het bos, zonder stromend water. Veel afgelegen cabins hebben een waterput, maar zij hebben die niet.

Angela laat zien hoe ze het regenwater gebruiken om buiten, letterlijk tussen de bomen, te douchen. Ook de afwas wordt met regenwater gedaan. Hun toilet is een composttoilet en ze eten veel groenten uit de tuin. Bijna alles wordt zelf gebouwd en hun prototype wasmachine, aangedreven door een fiets, laat ons sprakeloos achter.

De volgende ochtend ontbijten we met toast en kaas. De kaas hebben ze gevonden tijdens het dumpster-diven. Na sluitingstijd gaan ze één keer per 2 weken langs de (voorraad)vuilnisbakken van de supermarkt, om daar telkens tot de verbijsterende conclusie te komen dat er in winkels zoveel wordt weggegooid, wat eigenlijk nog prima te eten is. Naast het eten, waar ze van kunnen leven, vertelt ze over de honderden pakken koffie, kaarsen, viltstiften, die ze daar al hebben aangetroffen. Alsof die ooit over datum zouden gaan? Verspilling in de consumptiemaatschappij is helaas nog steeds een enorm probleem.

In de dagen dat wij bij Angela verblijven laat ze ons de bossen rondom het huis zien en introduceert ze ons tot het foerageren van wilde paddenstoelen. Een nationale bezigheid in Zweden. Ze leert ons welke je beter links kunt laten liggen. En welke de favoriet van velen is: de gele cantharellen. Onlangs ontdekte ze zelfs een turquoise paddenstoel op een stuk oud hout, ongelofelijk dat de natuur dit creëert! Het avondeten wordt alvast een paddenstoelenproeverij.

De tweede dag gaan we, samen met een vriendin van Angela, met hun zelfgebouwde vlot al peddelend naar een klein eilandje. Het eilandje is letterlijk bezaaid met de rode lingonbessen. Bizar! ‘Dit jaar zijn het er zoooooveel!’, zeggen ze meermaals. Ook skinny dipping in het meer kan niet ontbreken. Audrey haalt de kaneelbroodjes erbij en Angela de thermoskan thee. Volgens haar zijn we nu echt ingeburgerd in Zweden: een duik in het water, fika (zie verder) en het plukken van bessen en paddenstoelen.

De volgende dag moet Angela al vroeg naar haar werk, maar ze geeft aan dat we gerust kunnen blijven. We doen de was door regenwater te koken en dit te mengen met koud water. Hetzelfde voor de afwas. Alles gaat een stuk trager, maar ook een bewuster. Vervolgens sorteren we de emmers met bessen en scheiden de blauwe van de rode met behulp van een zeef. ‘s Avonds maken we samen confituur van de ietwat bittere rode lingonbessen. Die wordt in Zweden meestal niet op brood gegeten, maar bij hartige gerechten. Bij ons vooral te vinden als de rode saus bij de Zweedse balletjes van de IKEA, jaja!

Het is ongelofelijk hoeveel Angela ons op een paar dagen tijd heeft geleerd over het leven in de natuur. Hun leven in het bos is een keuze en alles wat ze wensen.

Plaspauze bij de kerk

Net als in de andere Scandinavische landen zijn er vaak publieke wc’s bij begraafplaatsen, in supermarkten en bij de kerk. Vandaag komen we langs de kerk van Brastads en Eloy moet meer dan hoogdringend naar het toilet. Dit keer is het geen smoes van Eloy om even een blik op de binnenkant van de kerk te werpen, want als het aan hem lag zouden we bij elke kerk op deze reis naar binnen zijn gegaan… Op het moment dat hij de deur opent, komt Andreas naar buiten. Deze wilde zojuist vertrekken en de kerk afsluiten, maar Eloy mag naar de wc. Terwijl Audrey buiten wacht, wuift Eloy even later dat ze naar binnen moet komen. Daar gaan we weer, denkt ze… Eenmaal binnen nemen we met onze druipende regenkleding plaats aan de tafel achterin de kerk. Elke kerk in Zweden heeft een soort van koffieruimte, met een tafel en stoelen, waar mensen na de dienst bij elkaar kunnen zitten. Andreas vertelt over zijn leven en dat hij sinds kort de vaste muzikant van de kerk is en nog erg moet wennen, aangezien hij voorheen in een ander deel van Zweden woonde. Hij speelt tijdens de diensten in deze kerk en nog enkele andere in de buurt op de piano en het orgel. Op vraag van mensen tijdens bijvoorbeeld een uitvaart of huwelijk, maar ook tijdens de wekelijkse diensten. Hij was vandaag even komen oefenen, en zijn stukken komen inzien, maar nu heeft hij plots voor wildvreemden koffie gezet en hen chocolaatjes voorgeschoteld. Hij vraagt nieuwsgierig over de veiligheid op reis, over waar we slapen, waarom we per fiets zijn gegaan en wat de zwaarste beproevingen waren.

Na meer dan een uur staan we weer buiten; de regen is inmiddels gestopt. Bij het buitengaan twijfelt hij even en zegt: “Jullie mogen ook bij mij slapen”. Omdat het al langzaam donker begint te worden en zijn huis een stuk uit de richting ligt, slaan we zijn aanbod af, maar bedanken hem voor het gesprek, de wc en de koffie. We worden blij van mensen die een stukje van zichzelf geven, keer op keer, en die in onze zielen leven.

Toeval of een teken van het universum?

We nemen enkele veerboten en komen o.a. door Lysekil. Beroemd om zijn rotsachtige kustlijn en de charmante traditionele houten huizen in allerlei vrolijke kleuren. Ondanks dat de Zweedse kust prachtig is, besluiten we toch een stuk landinwaarts te fietsen. Daar is het rustiger en er zijn meer bossen en natuurgebieden met shelters. De herfst is inmiddels helemaal gearriveerd en af en toe kan het weer behoorlijk slecht zijn met veel regen en harde wind. Dus de shelters, in alle vormen en maten, zijn fijn om te overnachten. Maar er is nog iets anders wat intrigeert.

Vlakbij een shelter in een natuurgebied staat een Grieks-Zweeds stel te koken op een kampvuur. De Griek vraagt enthousiast of we ook in Griekenland zijn geweest. We geven toe dat we er maar één dag gefietst hebben, maar blijkbaar zijn we op die ene dag langs zijn geboortestad gekomen. Toeval? Niet veel later, als we zelf aan het koken zijn, komt hij naar ons toegelopen en biedt een Griekse souvlaki aan. En wanneer ze later op de avond weer vertrekken, laten ze een zak marshmallows achter, zodat we die in het uitdovende vuur kunnen roosteren. Het zijn deze kleine gebaren die voor leuke gesprekken zorgen en onze gemoedstoestand bevorderen.

Een andere dag komen we bij een shelter in een afgelegen bos, maar dan komt wandelaar Christine langs. Ze komt uit Zweden, woont in de buurt en loopt hier vaak. Ze vraagt of ze ook in de shelter kan zitten en of we samen zullen lunchen. “Deze shelter leidt altijd tot bijzondere verhalen“, vertelt ze. Ze vertelt over haar leven, de recente struggles en dat ze graag op reis wil, maar dat ze het zo spannend vindt om alleen te gaan. We praten meer dan een uur en ze concludeert dat het een teken van het universum moet zijn geweest dat we elkaar ontmoetten. Ze is geïnspireerd geraakt haar plan te trekken.

En weer een andere dag komen we tevoorschijn uit de begroeide struiken, onder de modder, met te zwaar bepakte fietsen. Het moet een raar gezicht geweest zijn voor de Duitse Hanna en Tim. Ze maken een roadtrip met de auto en hebben hun tentje al opgezet in de shelter. Zonder enige twijfel bieden ze de plek in de shelter aan. Bizar dat Tim vervolgens zegt dat hij denkt dat hij ons herkent; waarschijnlijk van sociale media. We hebben een gezellige avond rond het kampvuur, delen de laatste marshmallows en kijken naar de schitterende nachthemel boven ons. Daar in die onmetelijke zee, vallen enkele sterren. Toeval of een teken van het universum?! 💫

Storm, golfballen en Göteborg

Onderweg naar de stad Göteborg merken we dat we opvallend vaak door een golfbaan fietsen. Elk klein dorp lijkt er wel één te hebben en wegen lopen er dwars doorheen. We vissen hier en daar wat golfballen uit de bosjes langs de banen en leggen die ergens op de baan neer. Ook neemt de windkracht in de loop van de dag enorm snel toe. De komende dagen is er een herfststorm voorspeld, dus we zijn blij dat we een aantal dagen in Göteborg kunnen verblijven bij vrienden van Angela (waarover we eerder schreven in deze blog). Angela en Jonne woonden vroeger zelf in dit knusse appartement, waar Karl Marx een prominente plek inneemt in de hal van de woning.

Op dit moment wonen er 3 studenten in het appartement. Elk hebben ze een eigen kamer en wij mogen in het stapelbed in de woonkamer slapen. Tussen de buien door bezichtigen we Göteborg. De stad van de Volvo’s en knusse wijken. We drinken koffie en nemen iets lekkers in het café van het bejaardentehuis, tussen het meubilair van oma, maar het blijkt nog gezellig ook.

Verder zuidwaarts

Na een paar dagen fietsen we verder. Het weer blijft wat onstuimig, dus af en toe zoeken we een plek om te schuilen. Zo ook bij een pizzeria. Als Audrey vraagt of ze binnen naar de wc mag gaan, komt één van de medewerkers naar buiten. Zijn ogen glinsteren als hij de Turkse vlag ziet hangen. Hij filmt het hele gebeuren, vraagt waar we overal geweest zijn in Turkije en niet veel later komen ook de andere medewerkers naar buiten. We krijgen koffie aangeboden en besluiten dan toch een pizza te bestellen als lunch. Eloy schrijft een bedankkaartje met in grote letters: teşekkürler (bedankt in het Turks).

Aan het einde van de dag komen we bij een soort recreatieterrein waar je met een vlot aan een touw, zelf naar een eiland kunt varen. Het Duitse koppel, dat we een aantal dagen geleden tegenkwamen, vertelde ons dat er een shelter op het eilandje stond. We besluiten een kijkje te gaan nemen. Eloy vaart ons naar de overkant door een kwartier aan de hendel te draaien. Er is niks behalve bos en een shelter. Een bijzondere plek, maar we varen terug naar de shelter op het vasteland omdat we onze fietsen niet mee kunnen nemen.

Eindeloze bossen

Na een rustdag in de mooie shelter fietsen we verder door de Zweedse bossen. De omvang van de natuur blijft ons verbazen: bijna 70% (28 miljoen hectare) van het grondgebied bestaat uit bos. Je kunt er dagen ronddwalen zonder iemand tegen te komen. Het betekent ook een walhalla voor teken en hertenluisvliegen en stekende dazen. Elke avond controleren we elkaar op teken, en elke avond vinden we er wel één of meerdere die besloten mee op avontuur te gaan. De hertenluisvliegen floreren vooral in gebieden met veel wilde dieren, zoals elanden en herten. Ze steken en zijn moeilijk te verwijderen doordat hun poten als een soort klittenband overal aan vastplakken.

Wanneer we het bos uit zijn rijden we door een klein dorpje met een minimarket. We kopen een pak yoghurt en gaan even zitten. Een man komt met zijn zoontje, beiden op een fiets, bij ons zitten en vraagt of we iets nodig hebben. Zijn huis is hier namelijk vlakbij. We geven aan niets nodig te hebben, maar Eloy vraagt of hij weet waar we water kunnen bijvullen en waar hij naar het toilet kan gaan. De man wijst naar de bibliotheek, zonder personeel. Hij laat hem graag met z’n lidmaatschapspasje binnen.

Verderop duiken we opnieuw het bos in. Opzoek naar een shelter die door de lokale kerkgemeenschap wordt onderhouden. Het is een uitdaging om er te komen, en terwijl Eloy vecht met de muggen, vliegjes en beestjes, laat hij uit frustratie zijn fiets een keer vallen. Het uitzicht en de zonsondergang maken echter veel goed, zegt hij grijnzend later.

Eerste ervaring met WorkAway

In Zweden proberen we voor het eerst het platform WorkAway, net als onze hosts Lotta en Bertil. WorkAway is een internationale website die mensen van over de hele wereld samenbrengt en zorgt voor culturele uitwisseling. Mensen publiceren een hulpvraag in ruil voor accommodatie en eten. Een soort heitje voor karweitje dus. Wij helpen Lotta en Bertil met het schilderen van hun houten huis en met klussen in de tuin. Zij bieden in ruil daarvoor onderdak en een inkijkje in hun leven. In Scandinavië is WorkAway vrij populair.

Lotta en Bertil, beiden in hun 70-er jaren, wonen al 40 jaar in dit huis, waar de open haard elke avond het huis verwarmt. Ze hebben hun drie, inmiddels volwassen, kinderen hier grootgebracht en geven duidelijk veel om deze plek. Appelbomen, een rivier door de achtertuin, waar ze dagelijks een frisse duik nemen, verschillende schattige tuinhuisjes… Het is een bijzondere plek en het huisje waar we in slapen heeft zelfs een eigen sauna. Ook voor hen is het de eerste keer dat ze mensen ontvangen via WorkAway. Ze kunnen namelijk een beetje hulp gebruiken bij het project ‘huis verven’ en wat zwaardere snoeiwerkzaamheden in de tuin.

De volgende ochtend gaan we direct van start om te verven. Hopelijk blijft het droog! Om 7.45u gaat de wekker, 2 minuten voordat de haan luidkeels kraait. We nemen een ontbijtje met allerlei lekkers dat Lotta en Bertil hebben klaargezet in het keukentje. Dan trekken we een werkjas aan en gewapend met veel rode verf en borstels gaan we aan de slag.

Fika

We zijn een uurtje bezig als Lotta aankomt met koffie en brood. Het is rond 10.30u en dan is het tijd voor een fika, bij het water. Fika is een essentiële en geliefde traditie in Zweden. Men neemt een pauze om te genieten van koffie of thee, met iets zoets erbij. Het draait om het nemen van een ontspanningsmomentje, om te genieten van elkaar en relaties te versterken. Iets waar we wel aan kunnen wennen. Vaak vindt het 2 keer per dag plaats, eenmaal in de ochtend en nog eens in de middag. Op sommige werkplekken is het zelfs ingeroosterd.

Wanneer we aan het water koffie zitten te drinken, vraagt Audrey of er wel eens mensen met een kano langskomen en geeft Lotta aan dat het seizoen op z’n einde loopt. Net op dat moment komen er nog 2 kano’s langs. Na de fika gaan we weer aan het werk tot ongeveer 15.00u. Dan maken we ons snel klaar want om 16.00u vertrekken we weer, omdat ze ons graag meenemen naar een oude woning met watermolen. Het huis is 400 jaar oud en er heeft een gezin met 9 kinderen in gewoond. Nu wordt het beheerd door de lokale heemkundevereniging. Na de bezichtiging haalt Lotta een schaal met een appeltaart uit de auto tevoorschijn en dan is het blijkbaar tijd voor de tweede fika van de dag.

De Zweedse keuken

De volgende dagen schilderen we zoveel mogelijk tussen de buien door, snoeien bomen, maaien het gras en Eloy helpt Lotta met het opschonen van haar gsm. Iets wat hij herkent van thuis en dus al vaker heeft gedaan. Dat onze armspieren tijdens het fietsen helemaal weg zijn gesmolten, valt na de tuinwerkzaamheden pijnlijk goed te merken… Wanneer Lotta voor een paar dagen naar Stockholm gaat, zorgt Bertil voor de lunch en het avondeten. Hij is een beetje nerveus hierover en vraagt vol twijfel of we een “matje” met roggebrood wel lusten. Hij kent de Engelse vertaling niet, maar dan blijken het “maatjes” te zijn, oftewel haringen. Dat we steeds dichter bij Nederland komen, valt te merken aan de culinaire voorkeuren. We eten erwtensoep, knakworsten en meer aardappels in een week dan het hele afgelopen jaar bij elkaar. Na de lunch toont Bertil vol trots zijn ‘snickarbod’ oftewel timmerwerkplaats. ‘s Avonds maakt hij aardappelpuree met worst en mosterd, daarna nodigt hij ons uit bij het haardvuur, waar nog wat verhalen worden gedeeld.

Na 5 dagen werken is het weekend en nodigt het echtpaar ons uit om mee te gaan naar de zondagse kerkdienst. Dit keer om te bedanken voor de oogst. We begrijpen weinig van het gesproken Zweeds maar tijd genoeg om de indrukwekkende schilderingen op het houten plafond te bewonderen. Na de dienst is er een fika momentje voor alle kerkbezoekers. Er wordt koffie geserveerd achter in de kerk en dat blijft bijzonder om te zien. Alsof dat nog niet genoeg was, nemen ze ons nadien mee naar een lokale visboer. In een kleine caravan staan 8 tafeltjes. Op een bord worden kleine stukjes vis van verschillende soorten geserveerd, waarvan we velen nog steeds niet geïdentificeerd hebben.

Nationale kanelbullar dag

De andere weekenddag gaan we wandelen in het Söderåsens Nationaal Park, dichtbij het dorpje waar Lotta en Bertil wonen. Ze raden ons aan door het 90 meter diepe ravijn, Skäralid, te wandelen. Hier is namelijk nog goed te zien hoe de kloven zijn ontstaan door tektonische bewegingen die scheuren en breuken vormden in het gesteente. Dat de kloof 10.000 jaar geleden nog bedekt was met gletsjers is haast niet voor te stellen. Zelf wachten Lotta en Bertil ons op aan het einde van de trail, met zelfgebakken kaneelbroodjes(!), want vandaag is het nationale kaneelbroodjesdag in Zweden. Ja, echt! De dag werd in 1999 voor het eerst gevierd en werd in het leven geroepen om de Zweedse baktradities te eren en mensen aan te moedigen thuis te bakken. Velen bakken op deze dag hun eigen kanelbullar, vaak volgens traditionele familierecepten.

Na 1,5 week nemen we afscheid van Lotta en Bertil, maar niet voordat ze nog een laatste keer tonen wat ze koesteren. Samen grillen op een vuurtje, in de natuur en in dit geval in hun tuin. Eén keer per week proberen ze dit te doen. In wollen truien en bij gezellig kaarslicht wordt er samen gegeten en kijken we terug op de afgelopen 10 dagen. We kunnen amper uitdrukken hoeveel ze ons van de lokale tradities, gebruiken en cultuur hebben laten zien en ervaren. Ze deelden hun harten, onze handen hielpen.

Laatste dag in Zweden

Vanuit Lotta en Bertil fietsen we richting Helsingborg. We zien plots veel vakwerkhuizen, zoals we ze ook in Zuid-Limburg kennen. Als je het landschap op onderstaande foto ziet, zou je bijna denken dat we al in Zuid-Limburg zijn. Terwijl Audrey in een dorpje bij een supermarkt buiten wacht tot Eloy terug is, komt er een man van ruim 80 jaar, leunend op zijn rollator naar haar toe gestruind. In bijna perfect Engels, vraagt hij al wijzend naar de vlaggen of we dáár overal geweest zijn. “Yes”, zegt Audrey. “On this bicycle?“, “Yes“. Hij lacht breed, wacht even en zegt dan: “It is very good to go, and see the world with your own eyes”. Vervolgens loopt hij richting zijn kameraden, eveneens op leeftijd en begint verhaal te doen over wat hij zojuist heeft meegemaakt. Met een laatste glimlach wenst hij ons nog een hele goede reis.

We overnachten nog één nacht in een shelter vlakbij Helsingborg om vanuit hier de veerboot te nemen naar Helsingør in Denemarken. Het 27ste land, maar de waarde van een reis hangt niet af van het aantal vlaggen, stempels of landen dat je verzamelt. Het is de ongehaaste ervaring om duizenden willekeurige vreemden te ontmoeten, ook voor, in en naast de supermarkt, én met elkaar in contact te komen.

Statistieken en route Zweden 🚴🚴

  • Aantal dagen: 31
  • Fietsdagen: 16 dagen
  • Kilometer gefietst: 720 km
  • Hoogtemeters: +6000m
  • Overnachtingen: 17 nachten in tent of shelter, 16 bij lokale mensen. Shelters zijn te vinden via: https://vindskyddskartan.se/en/
  • Tekenbeten: VEEL, een tekenpen is geen overbodige luxe 😉
  • Kaneelbollen: ontelbaar!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.